Alfa mannosidoz, tanınması zor olan ilerleyici, oldukça heterojen bir hastalıktır ve bu nedenle eksik teşhis edilmesi muhtemeldir.1
Mannosidozun dismorfik özellikler, dizostoz ve zeka geriliği gibi ana semptomları mukopolisakkaridoz (MPS) gibi birçok lizozomal depo hastalığında ortak olduğu için başta mukopolisakkaridoz olmak üzere diğer lizozomal depo hastalıklarında ayırıcı tanı yapmak zordur ve bu nedenle hızlı ve güvenilir bir tanı testi önemlidir. 2, 3
Klinik değerlendirmeye dayalı olarak MPS’den şüphelenilen 1010 kişiden oluşan bir pilot çalışma, daha önce altı farklı MPS türü için test edilmiş kuru kan lekesi numunelerindeki alfa mannosidaz aktivitesini araştırdı.3
Sonuçlar, beklenenden daha fazla sayıda alfa mannosidoz vakası gösterdi ve bu, hastalığın insidansının önceden düşünülenden daha yüksek olabileceğini düşündürdü.3
Bu nedenle, olası MPS’li olan ancak MPS testi sonucu negatif olan hastalar için müteakip alfa mannosidaz testi şiddetle önerilir.3
Alfa mannosidoz hastalarında, belirtiler ve semptomlar insandan insana farklılık göstermektedir. Genel olarak etkilenen bireyler şunlara sahiptir:4
zihinsel
engellilik
ayırt edici yüz
özellikleri
bağışıklık
yetmezliği
işitme
bozukluğu
iskelet
anormallikleri
Karakteristik yüz özellikleri şunları içerebilir:2
Semptomların şiddetine göre en az üç klinik alfa mannosidoz türü (hafif şiddetli, orta şiddetli ve şiddetli) önerilmiştir.2, 5
A mild form, clinically recognized after ten years of age, with absence of skeletal abnormalities, and very slow progression.2
Orta şiddetli form, 10 yaşından önce tanınır, iskelet anormallikleri vardır, ilerlemesi yavaştır ve 20-30 yaşlarında ataksi gelişimi görülür. Bu en yaygın formdur.2
Şiddetli form, iskelet anormallikleri ile hemen tanınır ve ilerlemesi belirgindir, birincil santral sinir sistemi tutulumu veya miyopati kaynaklı erken ölüme yol açar.2
Bu sınıflandırmaya rağmen, belgelenmiş mutasyonların çeşitliliği, semptomların geniş aralığı ve şiddeti ve genotip ile hastalığın şiddeti arasında net bir ilişki olmadığı düşünüldüğünde, alfa mannosidoz klinik olarak hafiften şiddetliye doğru bir süreç olarak kabul edilir.2, 4, 6
Alfa mannosidozun erken teşhisi, tedavinin zamanında başlatılması ve ilerleyici semptomların en aza indirilmesi için anahtardır.1, 7
Aşağıdakiler tespit edildiğinde alfa mannosidoz teşhisinden tanısından şüphelenilir:2
zeka
geriliği
iskelet
değişiklikleri
işitme
kaybı
yinelenen
enfeksiyonlar
Bunun dışında, kapsamlı bir klinik değerlendirme ve ayrıntılı bir hasta geçmişi de kilit unsurlardır.
Erken tanı almanın zorluğu ve uluslararası kabul görmüş kılavuzların olmaması nedeniyle, 2019’da uluslararası bir uzman çalışma grubu, pratisyen hekimlerin ve uzmanların (metabolik ve metabolik olmayan) erken alfa mannosidoz teşhisi koymalarına ve mümkün olan en kısa sürede yeterli tedaviyi başlatmalarına yardımcı olacak bir algoritma oluşturmak için bir araya geldi.7
